आज जेठ १५ गते, नेपाल सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि २० खर्ब रूपैयाँभन्दा बढीको ऐतिहासिक वार्षिक बजेट सार्वजनिक गरेको छ। वर्तमान अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले संघीय संसदको संयुक्त बैठकमा प्रस्तुत गर्नुभएको यो बजेटलाई निजी क्षेत्र र सेयर बजारका लगानीकर्ताहरूले निकै चासोका साथ हेरेका छन्।
सरकारले यस बजेटलाई आर्थिक सुशासन र रूपान्तरणको प्रस्थानविन्दुको रूपमा व्याख्या गरेको छ। आइएस्, यस बजेटका मुख्य सम्भावना, चुनौती र हाम्रो स्पष्ट तर्कबारे विस्तृत चर्चा गरौँ।
🌟 बजेटका प्रमुख प्राथमिकता र सम्भावनाहरू
लगानीमैत्री कर नीति: निजी क्षेत्रको मनोबल बढाउन करको दरमा स्थिरता ल्याउने र कर प्रणालीलाई सरलीकरण गर्ने प्रतिवद्धता जनाइएको छ। व्यवसाय दर्ता र निर्माण अनुमतिलाई ३० दिनभित्र पूरा गर्न 'इन्भेस्टमेन्ट एक्सप्रेस' नीति ल्याइएको छ।
डिजिटल र प्रविधि क्रान्ति: नेपाललाई 'ग्लोबल टेक हब' को रूपमा विकास गर्ने, एआई (AI) गणना निर्यातलाई प्रोत्साहन गर्ने र नयाँ डिजिटल पार्कहरू निर्माण गर्ने योजना बजेटमा समेटिएको छ।
रोजगारी प्रवर्द्धन दशक: आगामी १० वर्ष (२०८३–२०९२) लाई रोजगारी दशक घोषणा गर्दै युवाहरूको सीप प्रमाणीकरणका लागि 'स्किल पासपोर्ट' को अवधारणा ल्याइएको छ।
सहकारी क्षेत्रमा सुधार: सर्वसाधारणको बचत सुरक्षित गर्न र पीडितको रकम फिर्ता गराउन 'एकीकृत बचतकर्ता सुरक्षा कोष' स्थापना गर्ने घोषणा गरिएको छ।
⚠️ कार्यान्वयनको मुख्य चुनौती
बजेटका योजना र नाराहरू सुन्दा जति आकर्षक र आधुनिक छन्, नेपालको सन्दर्भमा यसको मुख्य चुनौती संधै झैँ "कार्यान्वयन" मै देखिन्छ। २० खर्ब माथिको यो विशाल आकारको बजेटका लागि राजस्व संकलनको लक्ष्य निकै महत्त्वाकांक्षी छ। यदि पूँजीगत (विकास) खर्च समयमै हुन सकेन भने यसले बजारमा वित्तीय शिथिलता र ब्याजदरमा उतारचढाव ल्याउने जोखिम अझै कायमै राख्छ।
📉 हाम्रो तर्क र निष्कर्ष
हाम्रो निष्कर्ष: यो बजेटले डिजिटल अर्थतन्त्र र निजी क्षेत्रलाई समेट्न खोजेको छ, जुन सकारात्मक छ। तर, सेयर बजार (NEPSE) का लागि तत्कालै जादु गर्ने कुनै ठुलो नीतिगत परिवर्तन यसमा छैन।
बजार अब नीतिभन्दा पनि बैंकिङ प्रणालीको तरलता र घट्दो ब्याजदरकै जगमा अघि बढ्नेछ। त्यसैले लगानीकर्ताहरूले बजेटको घोषणा सुनेर मात्रै उत्तेजित हुनुभन्दा आगामी दिनमा नेपाल राष्ट्र बैंकले ल्याउने मौद्रिक नीति (Monetary Policy) लाई ध्यानपूर्वक पर्खनु नै सबैभन्दा बुद्धिमानी र सुरक्षित उपाय हुनेछ।
तपाईंलाई आजको बजेट कस्तो लाग्यो? यसले सेयर बजारलाई माथि लैजाला त? तल कमेन्ट बक्समा आफ्नो विचार पक्कै राख्नुहोला।
